თბილისის უცნობი ისტორიები – ფაქტები, რომელთა შესახებ ბევრმა არც იცის

თბილისის მრავალფეროვან და მდიდარ წარსულში არაერთი არაჩვეულებრივი ამბავი შემონახული, რომელთა შესახებ ფართო საზოგადოებას ნაკლებად აქვს ცოდნა. ეს ისტორიები უფრო ნათლად წარმოაჩენს ქალაქის უჩვეულო წარსულსა და მის კულტურულ თავისებურებებს.

ტატო წულუკიძე – რეალური პროტოტიპი ქართული ლიტერატურიდან

XIX საუკუნის მეორე ნახევარში თბილისში ცხოვრობდა ცნობილი ყაჩაღი და კრიმინალი ტატო წულუკიძე, რომელიც საბოლოოდ ავლაბარში ჩამოახრჩვეს. სწორედ ის იქცა ილია ჭავჭავაძის ერთ-ერთი ცნობილი მოთხრობის პერსონაჟის პროტოტიპად. ამ ისტორიას სხვა უცხოელი მოგზაურებიც აღწერდნენ, მათ შორის ალექსანდრ დიუმაც, რომელმაც თბილისში ჩამოსვლისას ქალაქში აღმართული სახრჩობელა და მასზე ჩამოხრჩობილი კაცი იხილა. მოგვიანებით ამ ადგილს „ვარდის მოედანი“ ეწოდა – გავრცელებული მოსაზრების მიხედვით, იქ დიდი რაოდენობით სისხლი იღვრებოდა.

ქაშუეთის ეკლესიის აღდგენის ამბავი

XX საუკუნის დასაწყისში ძველი ქაშუეთის ეკლესია სერიოზული დაზიანების გამო ინგრეოდა. დავით სარაჯიშვილმა მისი გამაგრების შესაძლებლობები შეისწავლა, თუმცა სპეციალისტებმა დაასკვნეს, რომ სამუშაოები არაეფექტიანი იქნებოდა და ხარჯიც უაზროდ დაიხარჯებოდა. საბოლოოდ მიღებული იქნა გადაწყვეტილება ძველი ტაძრის დანგრევისა და ახლის აშენების შესახებ.
ახალი ქაშუეთის პროექტი გერმანელ არქიტექტორს ბილ ფელდს დაევალა, რომელსაც სარაჯიშვილმა სამთავისის ტაძარი ნიმუშად მიუთითა. მიუხედავად ამისა, საზოგადოების ნაწილის თქმით, ახალი ტაძარი „ცივი“ გამოვიდა და ქართულ ტრადიციულ არქიტექტურას ნაკლებად ასახავდა.

სვანეთის უბანი – დასახელება, რომელიც ბევრმა არასწორად იცის

თბილისში, ზემო ჩუღურეთის ტერიტორიაზე მდებარე სვანეთის უბნის სახელი ბევრისთვის ასოცირდება სვანეთთან ან მაღალ ადგილმდებარეობასთან, თუმცა რეალური ისტორია სხვაგვარია. XIX საუკუნის ბოლოს აქ დასახლდნენ გორის რაიონის სოფელ სვენეთიდან ჩამოსული ოჯახები. დასახლებას თავდაპირველად „სვენეთის უბანი“ ეწოდებოდა. დროთა განმავლობაში სახელმა გარდაისახა და საბოლოოდ დღევანდელი ფორმა – „სვანეთი“ მიიღო.

ფუნიკულორი – არა ტურისტული, არამედ ქალაქგეგმარებითი პროექტი

ფუნიკულორის მშენებლობა 1905 წელს დაიწყო. მიუხედავად გავრცელებული მოსაზრებისა, მისი ფუნქცია მხოლოდ ტურისტული მიზნებისთვის არ ყოფილა. XX საუკუნის დასაწყისში თბილისის ხელისუფლება მთაწმინდის პლატოზე ახალი, თანამედროვე ქალაქის შექმნას გეგმავდა. სწორედ ამ მიზნით დაიწყეს ფუნიკულორის მშენებლობა – როგორც სატრანსპორტო სისტემა, რომელიც მომავალ რაიონს ქვედა ქალაქთან უნდა დაეკავშირებინა. ტერიტორია ნაკვეთებად გაიყო, გადაიხაზა ქუჩების ქსელი, თუმცა პროექტი არ განხორციელდა.