კატეგორია: ეს საინტერესოა

2 აპრილი ტიციან ტაბიძის დაბადების დღეა. ქართველი სიმბოლისტი პოეტი, მწერალი, „ცისფერყანწელთა“ მოძრაობის ერთ-ერთი დამაარსებელი ტიციან ტაბიძე 1895 წლის 2 აპრილს მღვდლის, იუსტინიანე ტაბიძის ოჯახში, ქუთაისის მაზრის სოფელ ჭყვიშში (ვანის მუნიციპალიტეტი). ტიციანის დედა – ელისაბედ ოქროპირის ასული ფხაკაძე მახლობელი სოფელ ფარცხანაყანებიდან იყო. „მე არ მახსოვს, როგორ ვისწავლე წერა–კითხვა, ოთხი წლისა ვიყავი, როცა ჩვენსავე შენობაში მოწყობილ სკოლაში დავდიოდი და ადვილად ვერკვეოდი ანბანში. ეს ძალიან ახარებდა დედაჩემს“ – წერდა ტიციანი ავტობიოგრაფიაში….

ზვიად გამსახურდია – მეცნიერი, მწერალი, მთარგმნელი, პოლიტიკოსი, დისიდენტი, საქართველოს ეროვნულ-განმანთავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერი, საქართველოს პირველი პრეზიდენტი, ადამიანის უფლებათა პირველი საინიციატივო ჯგუფისა და ჰელსინკის პირველი ჯგუფის დამაარსებელია კავკასიაში. ზვიად გამსახურდიას ინიციატვით საქართველოში ჩატარდა პირველი მრავალპარტიული არჩევნები და სახალხო რეფერენდუმი რომლის დროსაც მოსახლეობამ ერთსულოვნად დაუჭირა მხარი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენას 1918 წლის 26 მაისის „დამოუკიდებლობის აქტის“ საფუძველზე.

ცნობილი ფოტოგრაფის, ჟურნალისტსა და მწერალის, იური როსტი ჩანაწერში იხსენებს თავის მრავალწლიან მეგობრობას ქართველ ხელოვანებთან – გიორგი დანელიასთან, გოგი ხარაბაძესთან, გოგი ქავთარაძესთან – და თავად პატრიარქთან. საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, ილია II-ის აღსაყდრების 40 წლისთავისადმი მიძღვნილი ფოტოგამოფენის კულუარებს და ერთ კურიოზულ, თუმცა ძალიან ღრმა შინაარსის მქონე ეპიზოდს – თუ რატომ თქვა მან უარი პატრიარქის მიერ ნაჩუქარ „არმანის“ პალტოზე….

სამშვილდე ერთ-ერთი უძველესი ისტორიული ციხე-ქალაქია საქართველოში, რომელიც ისტორიულ ქვემო ქართლში, მდინარეების – ხრამისა და ჭივჭავის შესართავთან მდებარეობს. ბუნებრივად გამაგრებულ კონცხზე გაშენებული ნაქალაქარი დღეს ნანგრევების სახითაა შემორჩენილი, თუმცა მისმა სტრატეგიულმა მდებარეობამ საუკუნეების განმავლობაში მნიშვნელოვანი სამხედრო-პოლიტიკური როლი განაპირობა. არქეოლოგიური მასალები ადასტურებს, რომ სამშვილდის ტერიტორიაზე ცხოვრება ჯერ კიდევ ძვ. წ. IV–III ათასწლეულებში არსებობდა. შუა საუკუნეებში კი იგი საერისთავოს…

როდის აღინიშნება სურბ სარქისი 2026 წელს და რა ტრადიციებს უკავშირდება სომხური სამოციქულო ეკლესიის ერთ-ერთი ყველაზე იდუმალი და ახალგაზრდებისთვის საყვარელი დღესასწაული – სურბ სარქისი – ყოველწლიურად აერთიანებს ადამიანებს სიყვარულის, ბედის და მომავლის მოლოდინში. ეს დღე არა მხოლოდ რელიგიური დღესასწაულია, არამედ საუკუნეების წინ ჩამოყალიბებული რიტუალების ერთობლიობა, რომელიც იმედსა და რომანტიკასთან არის დაკავშირებული. წმინდა სარქისის დღესასწაული მოძრავია და…

საინტერესოა, რომ საქართველოში ბავშვებისთვის „ნინოს“ დარქმევას მხოლოდ მე-18 საუკუნის ბოლოდან იწყებენ. ისტორიულ წყაროებში „პირველი ნინო, გიორგი XII-ის ქალიშვილია, 1772 წელს დაბადებული… აღსანიშნავია, რომ ერეკლეს, მიუხედავად იმისა, რომ 11 ქალიშვილი ჰყავდა, არც ერთისთვის არ დაურქმევია ,,ნინო,, „წმინდა ნინოს ფრესკებსა და გამოსახულებას რაც შეეხება, ადრეული პერიოდის ისინიც არ გვაქვს. ცალსახად შეიძლება ითქვას, რომ ის არ იყო ისეთი…

ლიფანალი სვანეთში წინაპრების ხსოვნისადმი მიძღვნილი უძველესი ტრადიციაა, როცა სუფრა მხოლოდ ცოცხლებისთვის არ იშლება. ამ დღეებში ოჯახები განსაკუთრებული პატივითა და სიყვარულით ელოდებიან წინაპრების სულებს და მათთვისაც, როგორც პატივცემულ სტუმრებისთვის, შლიან სუფრას.რიტუალი იწყება წყალკურთხევის წინა დღეს, 18 იანვარს, ანუ ძველით ახალი წლის მეხუთე დღეს. სვანები ამ დღეებისთვის განსაკუთრებულად ემზადებიან , ლიფანალის წინა დღეს სახლში ყველა საოჯახო ნივთი…

საქართველოში „ძველით ახალი წლის“ აღნიშვნა 105 წლის წინ, 1919 წლის 13 იანვრის ღამეს დაიწყო. ტრადიციის საფუძველი კალენდრის ცვლილებას უკავშირდება – 1918 წელს ამიერკავკასიის სეიმმა იულიუსის კალენდარი გრიგორიანულით ჩაანაცვლა, რის შედეგადაც თარიღებს შორის 13-დღიანი სხვაობა გაჩნდა. მიუხედავად ოფიციალური ცვლილებისა, რელიგიური დღესასწაულების ნაწილი კვლავ „ძველი სტილით“ აღინიშნებოდა, მათ შორის ახალი წელიც. სწორედ ამიტომ, 1919 წლის 13 იანვრის…

ინტენსიური თოვისა და დაბალი ტემპერატურის გამო, მისაბმელიანი და ნახევრადმისაბმელიანი ავტოტრანსპორტის მოძრაობა შეზღუდულია: საერთაშორისო მნიშვნელობის თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის კმ133-კმ162 (სურამის სატრანსპორტო კვანძი-ბორითი) მონაკვეთზე, მცხეთა–სტეფანწმინდა–ლარსის საავტომობილო გზის კმ93-კმ107 (გუდაური(ფოსტა)-კობი) მონაკვეთზე, ხაშური-ახალციხე-ვალეს საავტომობილო გზის კმ10-კმ104 მონაკვეთზე, შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გომი-საჩხერე-ჭიათურა-ზესტაფონის საავტომობილო გზის კმ1-კმ106 მონაკვეთზე, ახალქალაქი-კარწახის საავტომობილო გზაზე, ახალციხე-ნინოწმინდის საავტომობილო გზაზე, კოდა–ფარცხისი–მანგლისი–წალკა-ნინოწმინდის საავტომობილო გზის კმ110-კმ146 მონაკვეთზე და ზუგდიდი-ჯვარი-მესტია-ლასდილის საავტომობილო გზის…

საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში ახალ წელს განსხვავებულად აღნიშნავდნენ. საახალწლო ტრადიციები და რიტუალები თითოეულ კუთხეს თავისი ჰქონდა და მათი შესრულებით ადამიანებს სჯეროდათ, რომ ახალი წელი წინაზე უკეთესი იქნებოდა. თითოეულ ოჯახს ბედნიერებას, ჯანმრთელობას, ხვავს, ბარაქას, სიკეთესა და სიხარულს მოუტანდა. ამიტომ, არსებულ რიტუალებს ზედმიწევნით ასრულებდნენ. ახალ წელს საქართველოში ხშირად „ბასილის დღეს“ უწოდებდნენ, რადგან პირველ იანვარს (ძველი სტილით) მართლმადიდებლური ეკლესია…